In een verzuimrapportage staat meestal geen aparte rubriek voor verzuim door mantelzorg. Daardoor blijft onbekend welk deel van de verzuimkosten mogelijk samenhangt met de combinatie van werk en zorg.
In deze blog laat ik je zien hoe je een globale berekening kunt maken. Om zo een eerste inschatting te krijgen van wat verzuim door mantelzorg in jouw organisatie kost. Daarna zie je welke stappen kunnen helpen om grip te krijgen op verzuim door mantelzorg.
“Eén op de vier medewerkers combineert werk met mantelzorg.”
“Naar schatting hangt 18% van het ziekteverzuim samen met mantelzorg.”
De 18% is een landelijke schatting. Het is geen vast percentage voor iedere organisatie. De berekening helpt vooral om de mogelijke omvang zichtbaar te maken.
Waarom verzuim door mantelzorg kosten veroorzaakt
Veel medewerkers zien zichzelf niet als mantelzorger. Zij zorgen voor een partner, ouder, kind, familielid of buur. Vaak combineren zij die zorg lange tijd met hun werk.
Een zorgsituatie kan veranderen. Iemand moet mee naar het ziekenhuis. Er komen regelzaken bij. Of de zorg wordt zwaarder. Dan kost de combinatie van werk en zorg meer energie.
Soms leidt dat tot kort of langdurig verzuim. Dat verzuim zie je terug in je rapportages. De mogelijke oorzaak erachter vaak niet.
Deze berekening gaat alleen over loonkosten tijdens verzuim. Vervanging, productiviteitsverlies, extra werkdruk en uitstroom tellen niet mee. De totale impact kan dus hoger zijn.
Bereken de kosten van verzuim door mantelzorg
Voor de berekening heb je vijf gegevens nodig:
- het aantal fte;
- het ziekteverzuimpercentage in je organisatie;
- het aantal werkbare uren per fte;
- de loonkosten per uur;
- de landelijke schatting van 18% mantelzorg gerelateerd verzuim.
Stap 1 Gebruik het aantal fte
Reken met fte, niet met het aantal mensen op de loonlijst. Dat is vooral belangrijk wanneer veel medewerkers parttime werken.
Stap 2 Gebruik het gemiddelde verzuimpercentage
Gebruik het gemiddelde ziekteverzuim uit je eigen organisatie over het afgelopen jaar. In Nederland was dat in 2025 5,4%. Dat gebruiken we als voorzichtig uitgangspunt voor het rekenvoorbeeld.
Stap 3 Reken met werkbare uren
Gebruik de werkbare uren uit je verzuimsysteem. In dit voorbeeld rekenen we met 1.650 werkbare uren per fte per jaar. Werk je met een ander aantal uren? Gebruik dan je eigen cijfer.
Stap 4 Kies een passend uurbedrag
In dit voorbeeld rekenen we met € 50 aan totale loonkosten per productief uur. Dat is een afgerond voorbeeld bedrag. Gebruik je eigen loonkosten per uur als die beschikbaar zijn.
Het CBS becijferde de gemiddelde loonkosten per gewerkt uur in Nederland in 2025 op € 47,60.
Stap 5 Gebruik deze formule
(aantal fte) x (werkbare uren) x (verzuimpercentage) x 18% x (loonkosten per uur)
Rekenvoorbeeld bij 400 fte en 5,4% verzuim
Stel: jouw organisatie heeft 400 fte. Het gemiddelde verzuim is 5,4%. Je rekent met 1.650 werkbare uren en €50 per uur.
400 x 1.650 x 5,4% x 18% x € 50 = € 320.760 per jaar
Bij deze aannames kost verzuim dat samenhangt met mantelzorg een organisatie met 400 fte naar schatting € 320.760 per jaar aan loonkosten. Dat komt neer op gemiddeld € 802 per fte per jaar.
Wat gebeurt er bij lager of hoger verzuim
De tabel laat zien wat een ander verzuimpercentage doet met de totale geschatte kosten. De bedragen gelden voor 400 fte. Het bedrag per fte verandert door het verzuimpercentage, niet door het aantal fte.
| Gemiddeld verzuim | Geschatte kosten per jaar | Gemiddeld per fte per jaar |
|---|---|---|
| 4% | € 237.600 | € 594 |
| 5% | € 297.000 | € 743 |
| 5,4% (gem. in 2025 in NL) | € 320.760 | € 802 |
| 6% | € 356.400 | € 891 |
| 7% | € 415.800 | € 1.040 |
Een percentage van 7% is geen standaard. Het komt wel voor in sectoren met hoger verzuim. Gebruik voor je eigen berekening altijd het verzuimcijfer van je organisatie.
Verzuim door mantelzorg in perspectief
De sectorgemiddelden hieronder helpen om je eigen cijfer in perspectief te plaatsen.
Gemiddeld ziekteverzuim in 2025
Openbaar bestuur en overheidsdiensten: 6,3%
Onderwijs: 5,8%
Gezondheids- en welzijnszorg: 7,5%
Industrie: 6,2%
Nederland gemiddeld: 5,4%
Bron:
Bron: CBS StatLine, ziekteverzuimpercentage naar bedrijfstak
Na de berekening: zó krijg je grip op verzuim door mantelzorg
Breng in beeld wat er speelt
Vraag medewerkers anoniem of zij werk en zorg combineren. En vraag waar zij tegenaan lopen. Met de Werk & Zorg Scan ontstaat een goed beeld van hoeveel medewerkers mantelzorg geven, waar zij werken en wat zij nodig hebben. Zo hoef je niet te gokken.
Maak het gesprek makkelijker
Leidinggevenden hoeven geen zorgexpert te zijn. Het helpt als zij signalen herkennen en weten hoe zij het onderwerp zorgvuldig kunnen bespreken. Dan hoeft een medewerker niet te wachten tot het te veel wordt.
Bied praktische steun
Denk aan duidelijke informatie over verlof en regelingen. Of organiseer een workshop voor medewerkers met mantelzorgtaken. Een eenvoudig moment van herkenning kan al steun bieden omdat je daarmee weet dat je niet alleen bent. Een workshop voor medewerkers helpt ook: om overzicht te krijgen en eerder kleine, haalbare keuzes te maken.
De uitkomst kan even binnenkomen. Zeker als mantelzorg nog niet eerder zo zichtbaar was in de organisatie. Zie het bedrag daarom niet als een eindpunt of als bewijs dat er iets misgaat.
De berekening geeft misschien aanleiding om beter te kijken naar wat er speelt. Niet iedereen die werk en zorg combineert heeft ondersteuning nodig. Maar voor een deel van de medewerkers kan een tijdig gesprek of praktische hulp veel verschil maken.
FAQ’s over verzuim door mantelzorg
Hoe bereken ik de kosten van verzuim door mantelzorg?
Vermenigvuldig het aantal fte met werkbare uren, het verzuimpercentage, 18% en de loonkosten per uur. De uitkomst is een voorzichtige schatting van de loonkosten.
Reken ik met contracturen of werkbare uren?
Reken met werkbare uren. Gebruik bij voorkeur het aantal uren uit je verzuimsysteem. Dat sluit aan bij de manier waarop het verzuimpercentage is berekend.
Geldt € 50 per uur voor iedere organisatie?
Nee. Het is een afgerond voorbeeld bedrag. Gebruik je eigen kostprijs als die bekend is. Organisaties met veel specialistische functies kunnen hoger uitkomen.
Is 18% mantelzorg gerelateerd verzuim altijd van toepassing?
Nee. Het is een landelijke schatting. Gebruik het als hulpmiddel om de mogelijke omvang te zien. Niet als exact cijfer voor jouw organisatie.
Wat valt buiten deze berekening?
De berekening bevat geen kosten voor vervanging, productiviteitsverlies, extra werkdruk of vertrek van medewerkers. De totale impact kan dus hoger zijn.
Van rekenen naar weten wat er nodig is
Wil je niet alleen rekenen, maar ook weten wat er speelt binnen jouw organisatie? Met de Werk & Zorg Scan krijg je anoniem inzicht in de omvang van werk en mantelzorg, de knelpunten en de ondersteuningsbehoefte van medewerkers.
Bekijk hoe de Werk & Zorg scan - Het mantelzorgkantoor kan helpen.
